ควรใช้ปุ๋ยชนิดไหนดี?

ถ้าอยากให้ดินดีและพืชแข็งแรงในระยะยาว ให้ใช้ปุ๋ยอินทรีย์เป็นหลัก ถ้าพืชดูโทรม โตช้า หรืออยากเห็นผลเร็ว ให้ใช้ปุ๋ยเคมีเสริม สวนส่วนใหญ่ได้ผลดีที่สุดเมื่อใช้ ทั้งสองแบบร่วมกัน โดยเลือกให้เหมาะกับชนิดพืช สภาพดิน และช่วงเวลาที่ปลูก

ปุ๋ยคืออะไร และทำไมพืชถึงต้องการปุ๋ย

ปุ๋ยคืออาหารของพืช พืชทุกชนิดต้องการสารอาหารเพื่อใช้ในการเจริญเติบโต แม้ดินจะมีสารอาหารอยู่แล้ว แต่เมื่อปลูกพืชไปนาน ๆ สารอาหารในดินจะค่อย ๆ ลดลง ถ้าพืชไม่ได้รับอาหารเพียงพอ พืชจะโตช้า ใบเหลือง หรือไม่ออกดอกออกผล การใส่ปุ๋ยจึงเป็นการเติมอาหารให้พืชเติบโตได้ตามปกติ

พืชต้องการอาหารอะไรบ้าง

พืชต้องการธาตุอาหารหลัก 3 อย่าง คือ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม ไนโตรเจนช่วยให้ใบเขียวและต้นโตเร็ว
ฟอสฟอรัสช่วยเรื่องรากและการออกดอก โพแทสเซียมช่วยให้ต้นแข็งแรงและผลมีคุณภาพดี ถ้าขาดธาตุอาหารตัวใดตัวหนึ่ง พืชจะแสดงอาการผิดปกติทันที

ปุ๋ยมีกี่ชนิด และต่างกันอย่างไร

โดยทั่วไป ปุ๋ยที่ใช้ในสวนสามารถแบ่งออกเป็นสองประเภทหลัก คือ ปุ๋ยอินทรีย์ และปุ๋ยเคมี

ปุ๋ยอินทรีย์คืออะไร

ปุ๋ยอินทรีย์คือปุ๋ยที่มาจากธรรมชาติ เช่น ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก หรือเศษพืช ปุ๋ยชนิดนี้ช่วยปรับสภาพดินให้ร่วนซุยและอุ้มน้ำได้ดี
ปุ๋ยอินทรีย์ไม่ให้ผลเร็ว แต่ช่วยให้ดินดีขึ้นในระยะยาว เหมาะกับการปลูกผัก ไม้ผล และต้นไม้ที่ต้องการดูแลต่อเนื่องนาน ๆ

ปุ๋ยเคมีคืออะไร

ปุ๋ยเคมีเป็นปุ๋ยที่ผลิตขึ้นมาเพื่อให้พืชได้รับธาตุอาหารโดยตรง ปุ๋ยชนิดนี้มักจะมีตัวเลขกำกับ เช่น 16-16-16 หรือ 46-0-0
ข้อดีของปุ๋ยเคมีคือเห็นผลเร็ว พืชตอบสนองไว ข้อควรระวังคือ ถ้าใส่มากเกินไป พืชอาจไหม้หรือดินเสื่อมได้

เปรียบเทียบปุ๋ยอินทรีย์กับปุ๋ยเคมีแบบเข้าใจง่าย

ปุ๋ยอินทรีย์เหมาะกับการบำรุงดินและดูแลระยะยาว ปุ๋ยเคมีเหมาะกับการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าและเร่งการเจริญเติบโต
ไม่มีปุ๋ยชนิดไหนดีที่สุดในทุกสถานการณ์ สิ่งสำคัญคือเลือกใช้ให้เหมาะกับช่วงเวลา

ควรใช้ปุ๋ยอินทรีย์เมื่อไหร่

ควรใช้ปุ๋ยอินทรีย์เมื่อต้องการเตรียมดินก่อนปลูก ควรใช้เมื่อต้องการให้ดินดีขึ้นในระยะยาว
ควรใช้กับผักสวนครัว ไม้ผล และต้นไม้ที่ปลูกนานหลายปี ปุ๋ยอินทรีย์เหมาะกับคนที่ไม่รีบ และต้องการสวนที่แข็งแรงในระยะยาว

ควรใช้ปุ๋ยเคมีเมื่อไหร่

ควรใช้ปุ๋ยเคมีเมื่อพืชโตช้า ใบเหลือง หรือดูโทรม ควรใช้เมื่ออยากเร่งใบ เร่งดอก หรือเร่งผลในช่วงสั้น ๆ
ควรใช้เมื่อปลูกในกระถางหรือพื้นที่จำกัด การใช้ปุ๋ยเคมีควรใส่ในปริมาณพอดี และไม่ใส่ถี่เกินไป

แล้วสรุปว่าควรใช้ปุ๋ยชนิดไหนดี

การเลือกปุ๋ยที่เหมาะสม ควรพิจารณาจากสามอย่าง คือ ชนิดพืช สภาพดิน และช่วงอายุของพืช
พืชแต่ละชนิดต้องการอาหารไม่เหมือนกัน ดินแต่ละแบบมีความอุดมสมบูรณ์ไม่เท่ากัน
พืชในแต่ละช่วงอายุต้องการอาหารต่างกัน เมื่อเข้าใจสามข้อนี้ การเลือกปุ๋ยจะง่ายขึ้นมาก

อ่านสูตรปุ๋ยให้เข้าใจ เลือกได้ไม่ผิด

ตัวเลขบนถุงปุ๋ยบอกชนิดของอาหารพืช ตัวเลขตัวแรกช่วยเรื่องใบ ตัวเลขตัวกลางช่วยเรื่องรากและดอก ตัวเลขตัวท้ายช่วยเรื่องความแข็งแรงของต้น ถ้าอยากบำรุงทั่วไป เลือกสูตรที่ตัวเลขใกล้เคียงกัน ถ้าอยากเร่งด้านใดด้านหนึ่ง ให้เลือกสูตรที่ตัวนั้นสูงกว่า

วิธีใส่ปุ๋ยให้พืชได้ผลจริง

ควรใส่ปุ๋ยตอนเช้าหรือเย็น ควรรดน้ำตามทุกครั้งหลังใส่ปุ๋ย ไม่ควรใส่ปุ๋ยชิดโคนต้นมากเกินไป
ไม่ควรใส่ปุ๋ยมากเกินความจำเป็น การใส่ปุ๋ยพอดี จะช่วยให้พืชแข็งแรงและดินไม่เสีย

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการใช้ปุ๋ย

หลายคนสงสัยว่าควรใส่ปุ๋ยบ่อยแค่ไหน โดยทั่วไปสามารถใส่ทุกสองถึงสี่สัปดาห์ ขึ้นอยู่กับชนิดปุ๋ย
หลายคนคิดว่าปุ๋ยแพงดีกว่าเสมอ ความจริงคือ ปุ๋ยที่เหมาะกับพืชต่างหากที่ให้ผลดีที่สุด

สรุปสุดท้าย

คำตอบของคำถามว่า ควรใช้ปุ๋ยชนิดไหนดี ไม่มีคำตอบตายตัว ปุ๋ยที่ดีที่สุด คือปุ๋ยที่เหมาะกับสวนของคุณในเวลานั้น
การใช้ปุ๋ยอินทรีย์เป็นพื้นฐาน และเสริมปุ๋ยเคมีเมื่อจำเป็น จะช่วยให้พืชโตดี ดินไม่พัง และดูแลสวนได้ง่ายในระยะยาว